درياچه گهر مرواريد درخشان اشترانكوه

يكي از طبيعي ترين و زيباترين درياچه هاي ايران در بخش «ززوماهرو» از توابع شهرستان اليگودرز قرار گرفته است و همچون مرواريدي بر دامن رشته كوه زاگرس و اشترانكوه ميدرخشد.اشترانكوه با مرتفع ترين قله آن «سن بران» به ارتفاع 4هزار و پنجاه متر از سطح آبهاي آزاددر جنوب غربي شهرستان اليگودرز واقع است. در دامنه جنوبي اين قله درياچه اي زيبا وطبيعي با آب شيرين و زلال شكل گرفته كه از ذوب برفهاي سلسله جبال اشترانكوه وكوه سبز، و آب چشمه هايي كه به صورت آبراههاي متعدد به سمت رودخانه و درياچه جريان دارند.اين درياچه زيبا و كم نظير در ارتفاع 2هزار و 360متري از سطح درياي آزاد در طول جغرافيايي 17و 49 درجه شرقي و عرض جغرافيايي 19و33درجه شمالي در ارتفاعات اشترانكوه گسترده است، و درياچه كوچك ديگري به فاصله 5/1كيلومتر در شرق درياچه گهر قرار دارد كه معروف به درياچه گهر بالايي است.طول درياچه گهر حدود 1500متر و عرض متوسط آن 600متر و عمق آن به 38متر مي رسد و در زمستان بيشتر سطح آن يخ مي بندد. اغلب اروپائيان و سياحان اين درياچه را به نام درياچه ايران مي شناسند كه اين شناخت حاصل معرفي يك زن انگليسي بنام ايزابلالوسي بيشوپ است كه در سال 1890 ميلادي توانست مدت 3ماه در اين منطقه تحقيق كرده و هزار كيلومتر راهپيمايي كند ولي باتوجه به اسناد معتبر تاريخي اولين كسي كه موفق به كشف درياچه گهر شد يك زمين شناس اتريشي به نام (آ-رودلر) بود كه در سال 1888 ميلادي موفق شد نام خود را به عنوان كاشف درياچه گهر در تاريخ ماندگار كند. اولين و قديمي ترين تصوير مستند تهيه شده از اين درياچه نيز در سال 1891 ميلادي گرفته شده است كه به يك سياح فرانسوي بنام (ژان ژاك دومرگان) تعلق دارد.
رودخانه گهر، يكي از سه شاخه هاي مهم رودخانه دز است، در سر آب بخشي از آب درياچه را تأمين مي كند و در پاياب درياچه عمده ترين منبع تغذيه كننده رودخانه است. راه دسترسي به درياچه گهر از چندين طريق امكان پذير است كه يكي از مهمترين و آسانترين آنها راه قديمي مالرو و عشايري گدار (دره دزدان) است كه در فاصله تقريبي 27 كيلومتري جاده اليگودرز به شول آباد، به سمت غرب (پل رودخانه مورزرين) تا آغاز تنگ «هوليون» و «تابله» مي توان به دو قسمت «بالادره گهر» و «دره گهر» تقسيم كرد. از ويژگيهاي «بالا دره گهر» وجود بيدستانهايي است كه در ساحل شرقي درياچه گهر بزرگ گسترده است.در هرحال بايد اذعان داشت كه راه دسترسي مناسب با كمترين پياده روي نسبت به راههاي ديگر همان مسير اليگودرز (مورزرين- تابله) به گهر است، كه بدلايل مختلف از جمله وجود چشمه ساران متعدد و گوارا و رودخانه خروشان و نيز دسترسي و راحتي مسير يكي ازراههاي ارتباطي مناسب به شمار مي رود.